Старите лабуништани, покрај тоа што биле познати како добри мајстори, биле прочуени и по своите занаети. А занаетчиските работилници не биле само места каде што се работело и заработувало. Тие често биле и места за средба, разговор и дружење.

Од време на време таму се собирале мештаните, ќе седнеле, ќе поразговарале и ќе отвореле муабет за некоја интересна или актуелна тема. Меѓу нив имало многу надарени луѓе кои знаеле убаво да го врзат муабетот. Било интересно да ги слушаш, а неретко од нивните разговори можело и нешто да се научи.

Еден таков познат занаетчија бил и аџо Љатиф. Во центарот на селото имал налбатска работилница, каде што мештаните ги носеле своите коњи и магариња на потковување.

Особено во петок, кога во Лабуништа бил пазарен ден, неговата работилница била преполна со луѓе. Некој доаѓал да си го поткова добитокот, а некој само да слушне или да каже по некој убав муабет.

Меѓу оние што знаеле мудро и поучно да зборуваат, секогаш ќе се најдел и по некој што имал голем мерак и тој да се покаже како умен и зборлест, но едноставно — немал дарба за тоа.

Аџо Љатиф, како домаќин на сите тие муабети, имал посебна дарба да ги процени луѓето и нивната умешност во зборувањето.

Кога по некој таков долг и заплеткан говор ќе го прашале:

— Аџо Љатиф, како ти се виде муабетот на филан?

Тој кратко ќе одговорел:

— Ништо. „Kodër në kodër.“

Односно:

„Од рид на рид.“

Со тоа сакал да каже дека човекот многу зборувал, но без ред и поврзаност — ќе почнел една тема, ќе прескокнел на друга, па на трета, без да знаеш ниту од каде тргнал ниту каде сакал да стигне.

И така, меѓу старите лабуништани останала запаметена оваа кратка и духовита оцена на аџо Љатиф — оцена што и јас лично многупати сум имал прилика да ја слушнам од неговата уста.

Кога некој ќе зборувал долго, неповрзано и ќе мешал сè и сешто, не била потребна долга анализа.

Доволно било да се каже:

„Kodër në kodër.“

И сите знаеле што значи.

Оваа кратка досетка на аџо Љатиф не била само шега на сметка на некој што не знаел убаво да го врзе муабетот. Во неа имало и едно едноставно правило на старите: не е важно колку зборуваш, туку што кажуваш и дали твојот збор има смисла, ред и цел.

Ако некогаш „Kodër në kodër“ се однесувало на човек што во еден муабет скокал од тема на тема, денес оваа мудрост можеби е уште поактуелна. Живееме во време кога се зборува многу, се пишува уште повеќе, а неретко суштината се губи меѓу зборовите. Особено во јавниот простор, на социјалните мрежи, па и во политиката, можеме да слушаме долги говори по кои човек повторно се прашува: Што, всушност, сакаше да каже?

Старите лабуништани за таков говор не правеле долги анализи. Аџо Љатиф имал само две зборчиња:

„Kodër në kodër.“

Од рид на рид — многу зборови, а никаде јасен пат.

Можеби токму затоа оваа стара лабунишка досетка и денес нè потсетува дека мудроста не се мери со должината на говорот, ниту со потребата да се зборува во секоја прилика, туку со тежината и јасноста на кажаното — и со умешноста да се зборува умерено, само тогаш кога навистина треба да се зборува.

✍️ Јакуб Казимоски

Од циклусот „Мудрости на старите лабуништани“