Labunishtanët e vjetër dinin me një fjali të shkurtër dhe të zgjuar të thonë më shumë se sa herë pas here mund të shpjegojnë faqe të tëra. Thëniet e tyre lindnin nga përvoja jetësore, hallet e përditshme dhe vëzhgimi i kujdesshëm i njerëzve. Pas shakas shpesh fshihej një e vërtetë serioze, dhe pas fjalëve të thjeshta — një mësim i thellë jete.

Axho Ibrahim ishte një labunishtan i njohur, i respektuar për mençurinë e tij dhe autoritetin që gëzonte në fshat. Ai bënte pjesë në një nga familjet më të mëdha në fshat — u rrit me gjashtë vëllezër dhe katër motra. Vetë ishte baba i një familjeje të madhe: kishte njëmbëdhjetë fëmijë, djem dhe vajza. Në atë kohë shumica prej tyre ishin ende fëmijë — të vegjël, të pjekur, dhe të papërgatitur për të marrë barrën e të rriturve.

Shokët e tij, kur donin të theksonin avantazhin e tij përpara të tjerëve, shpesh i thoshin:

"Eh, ke lehtë, Ibrahim! Ke kaq shumë djem sa mund të formosh një ushtri. Për çdo punë mund të mbështetesh në dikë prej tyre."

E ai, pak për shaka, por shumë sinqerisht, u përgjigjej:

"Po, kam ushtri djemsh, por nuk janë për në front."

Në këtë fjali të shkurtër dhe të zgjuar fshihet një e vërtetë e madhe jete. Nuk mjafton të jesh i rrethuar vetëm nga shumë njerëz të afërt. Që ata të bëhen mbështetja e vërtetë, nevojiten kohë, pjekuri, aftësi dhe gatishmëri për të marrë përgjegjësi.

Axho Ibrahim kishte një familje të madhe, por djemtë e tij ende ishin të rinj në atë kohë. "Ushtria" e tij ekzistonte, por nuk ishte ende e përgatitur "për front". Në përgjigjen e tij nuk kishte nënvlerësim të fëmijëve të tij, por një vlerësim të kthjellët se për çdo detyrë dhe përgjegjësi duhet të vijë koha e duhur.

"Fronti" në këtë thënie nuk duhet të kuptohet si një luftë e vërtetë. Ai është simbol i çdo vendi ku jeta kërkon guxim, pjekuri dhe përkushtim.

Fronti është kur familja përballet me vështirësi. Kur duhet të merret një vendim i vështirë. Kur dikush duhet të qëndrojë në mbrojtje të së vërtetës. Kur prindërit e vjetër kanë nevojë për kujdes. Kur barra familjare duhet të marrë dikush që është mjaft i pjekur dhe i aftë të përballojë atë barrë.

Mund të kesh shumë fëmijë, të afërm, shokë e njohje, por forca e vërtetë nuk matet vetëm me numrin e tyre. Ajo matet dhe me pjekurinë, përgjegjshmërinë dhe gatishmërinë e tyre për t'u pranishëm aty ku janë më të nevojshëm.

Në kohë të lehta numri bën përshtypje. Por kur vijnë vështirësitë, tregohet se kush është i aftë të qëndrojë përpara, të marrë përgjegjësi dhe të mbajë barrën.

Ndonjëherë njeriu mund të ketë një "ushtri" rreth vetes, por megjithatë për një kohë duhet të mbajë vetë barrën më të madhe. Jo sepse të tjerët nuk e duan apo nuk duan të ndihmojnë, por sepse ende nuk janë pjekur, nuk janë aftësuar apo nuk ka ardhur koha e tyre të qëndrojnë përpara.

Kjo mençuri e vjetër labunishtane na kujton një gabim të zakonshëm njerëzor: fuqinë e masim me numrin, jo me pjekurinë dhe kualitetin.

Familja e madhe është pasuri dhe bekim. Por secili anëtar duhet të rritet, të piqet dhe të mësojë të marrë përgjegjësi, që një ditë të bëhet mbështetja e vërtetë për prindërit, familjen dhe komunitetin.

Nuk është më e rëndësishme se sa janë prapa nesh, por nëse ka dikë midis tyre që është i gatshëm të qëndrojë përpara kur të vijë vështirësia.

Ndërsa mësimi më i madh nga kjo thënie nuk është të pyesim nëse kemi dikë "për front", por të pyesim veten:

A jemi ne të pjekur, të guximshëm dhe përgjegjës për të qëndruar përpara kur na duhet prindërit, familja, shokët dhe komuniteti ynë?

Sepse është e lehtë të jesh pjesë e një "ushtrie".

Por duhen kohë, edukim dhe pjekuri që njeriu të jetë i përgatitur "për front".

✍️ Jakub Kazimoski,
"Urtësia e labunishtanëve të vjetër"