1.⁠ ⁠Çfarë ju motivoi të zgjidhnit pikërisht sheshin e Labunishtë si temë për punimin tuaj të diplomës?

Si temë duhej të zgjidhej diçka reale dhe e rëndësishme, prandaj thashë – pse të mos jetë pikërisht sheshi në fshatin tim të lindjes, Labunishta. Më motivuan vetë problemet me të cilat përballem çdo ditë unë dhe bashkëqytetarët e mi – nga trafiku kaotik, deri te hapësira publike e paqartë që nuk ka funksion dhe identitet të qartë.

2. Çfarë problemesh ose sfidash identifikuat në hapësirën ekzistuese para se të fillonit me zgjidhjen konceptuale?

Hapësira aktualisht është mjaft kaotike dhe jo-funksionale. Qendra nuk ka një strukturë të përcaktuar, rrugët janë të ngushta dhe shpesh të bllokuara, ndërsa parkingjet janë të shpërndara pa asnjë rregull. Përveç kësaj, në rrethinë ka edhe disa objekte për të cilat edhe sot pyes veten pse janë ndërtuar dhe kush i ka ndërtuar – si pjesë të objekteve pranë xhamisë, postës publike dhe zyra e ndërmarrjes komunale. Gjithçka kontribuon që pjesa qendrore e fshatit të duket e parregullt dhe pa karakter të vërtetë.

3. Cilët parime arkitekturore dhe urbane ju udhëhoqën më së shumti gjatë realizimit të projektit?

Parimet kryesore gjatë realizimit të projektit ishin se si të krijohet një qendër funksionale, me tërheqje vizuale dhe ekonomikisht e qëndrueshme për një fshat me madhësinë e Labunishtë, që numëron rreth 10,000 banorë. Ideja ishte që Labunishta të marrë një pamje moderne, por pa humbur frymën tradicionale dhe mënyrën e jetesës së banorëve.

Projekti është përcaktuar mbi bazën e gjendjes aktuale, me qëllim tejkalimin e kaosit dhe jo-funksionalitetit të rrugëve dhe hapësirave publike. Një sfidë e veçantë ishin parkingjet, për të cilat në zgjidhje janë parashikuar 192 vende parkimi në vendparkim nëntokësor me kate, duke liruar hapësirën publike dhe krijuar një strukturë më të rregullt.

Përmes rrugës me rreth, janë ndarë qartë drejtimet më të frekuentuara të trafikut – lidhja e rrugës Labunishta – Podgoricë, që është me dy kahje dhe e ngarkuar, dhe drejtimet Qendër – lagjja Mustafci – dhe anasjelltas, të cilat janë zgjidhur si një kahëshe. Kjo mundëson rrjedhje më të mirë të trafikut, më shumë siguri dhe orientim të qartë për të gjithë përdoruesit.

Gjithashtu, janë shtuar trotuare dhe kalime këmbësorësh të reja, duke përcaktuar qartë kufirin mes lëvizjes së këmbësorëve dhe makinave, në mënyrë që askush të mos pengojë tjetrin – gjithçka ka vijën e vet, lëvizja është logjike dhe natyrale. Me këtë zgjidhje, qendra merr më në fund një strukturë të qartë, ku këmbësorët dhe makinat bashkëjetojnë në mënyrë të qetë, dhe hapësira funksionon në mënyrë të harmonizuar dhe të organizuar.

4. Si arritët ta balanconi marrëdhënien mes formës moderne dhe frymës tradicionale të Labunishtë?

Formimi modern u arrit përmes linjave të pastra dhe zgjidhjeve funksionale, pa cenuar arkitekturën tradicionale. Vetë terreni, që ka një pjerrësi të lehtë, mundësoi ndërtimin e garazhit nëntokësor me kate, i cili përshtatet vizualisht dhe praktikisht. Në projekt, xhamia e Mehmed Ali Pashës ka një rol qendror, si vlerë kulturore dhe shpirtërore ekzistuese. Objektet e reja – ndërtesa administrative dhe restoranti me disa dyqane – janë në stil modern, por me elemente arkitekturore dhe linja që kujtojnë traditën, ndërsa fasadat janë të bardha për të nxjerrë në pah xhaminë nga guri si një shenjë dominuese në hapësirë.

5. A bëtë hulumtime për historinë dhe rëndësinë kulturore të hapësirës para se të përcaktonit konceptin?

Po, bëmë analiza të hollësishme arkitekturore dhe historike. Koncepti i tërë ishte i fokusuar në ruajtjen e identitetit ekzistues dhe simboleve të hapësirës pranë xhamisë, dhe njëkohësisht në mundësimin e funksionimit modern të saj. Qëllimi nuk ishte të fshihej e vjetra, por të ndërtohej mbi të.

6. Në çfarë mënyre zgjidhja juaj konceptuale synon të përmirësojë jetën e përditshme të banorëve?

Projekti krijon një hapësirë publike të re që është moderne dhe funksionale. Njerëzit marrin një vend për shëtitje, hapësira të gjelbëruara, vende publike për aktivitete sociale, hapësira të reja biznesi, si dhe trafik më të organizuar. Përmes kësaj, jeta e përditshme bëhet më komode, dhe qendra bëhet përsëri një pikë takimi – diçka që fshati e kishte munguar prej kohësh.

7. Cilat ishin vështirësitë më të mëdha me të cilat u përballët gjatë realizimit të punimit të diplomës?

Sfidat më të mëdha lidhen me zgjidhjen e trafikut dhe organizimin e lidhjeve hapësinore. Për të arritur një strukturë të qartë dhe të qetë, u deshën të hiqen disa objekte publike dhe një privat – gjë e pranueshme për një projekt të tillë madhor. Gjithashtu, sfidë e madhe ishte gjetja e balancës mes shtëpive private dhe hapësirave publike, për të krijuar një kalim natyror dhe harmoni mes tyre.

8. A keni pasur konsultime me banorët lokalë ose institucionet gjatë zhvillimit të projektit?

Po, i gjithë punimi i diplomës u zhvillua me mbështetjen dhe udhëzimet e mentorit tim Prof. dr. Nuras Saliu, të cilit i falënderoj shumë. Përvoja e tij dhe njohuritë e mia për kushtet lokale ishin kyçe. Patëm edhe disa takime me persona përgjegjës dhe me kryetarin e komunës, për të parë se si projekti mund të realizohej dhe financohej në të ardhmen.

9.⁠ ⁠Si e imagjinoni përdorimin e ardhshëm të hapësirës nëse kjo zgjidhje konceptuale realizohet ndonjëherë?

E shoh si një përparim të madh për fshatin, në aspektin social dhe turistik. Objektet e reja do të mundësojnë zhvillim ekonomik përmes bizneseve të vogla, kafeneve, dyqaneve apo funksioneve të tjera si kopshti i fëmijëve, kurse, apo salla multifunksionale. Kjo do ta bënte qendrën një zemër të gjallë të Labunishtë.

10.⁠ ⁠Çfarë mësuat personalisht nga ky proces dhe si ndikoi punimi i diplomës në zhvillimin tuaj profesional?

Nga ky projekt mësova se edhe një fshat i vogël me strukturë jo-funksionale, parkingje kaotike dhe hapësira publike të paqartë mund të transformohet me disa hapa inteligjentë urbanistikë. Kuptova sa e rëndësishme është që çdo vendim të merret me kujdes dhe me kuptim të kontekstit lokal. Ky përvojë më mësoi të mendoj më gjerë, por gjithnjë duke nisur nga nevojat reale të njerëzve.