1.⁠ ⁠Diploma çalışmanız için Labunista Meydanı'nı konu olarak seçmenizi ne motive etti?

Konu olarak gerçek ve önemli bir şey seçmek zorundaydım, bu yüzden düşündüm – doğduğum köyün, Labunista'nın meydanı neden olmasın? Beni motive eden, benim ve hemşehrilerimin her gün karşılaştığı problemlerdi – kaotik trafikten, net bir işlevi ve kimliği olmayan tanımsız kamusal alana kadar.

2. Fikir çözümüne başlamadan önce mevcut alanda hangi problemleri veya zorlukları tespit ettiniz?

Alan şu anda oldukça kaotik ve işlevsiz. Merkez belirgin bir yapıya sahip değil, sokaklar dar ve sık sık tıkanıyor, park yerleri ise rastgele dağıtılmış durumda. Ayrıca, çevrede bugün bile neden inşa edildiklerini ve kimlerin inşa ettiğini merak ettiğim birkaç yapı var – caminin yanında bulunanlar, resmi posta ve belediye hizmet binası gibi. Bunların hepsi köyün merkezinin düzensiz ve gerçek bir karakterden yoksun görünmesine katkıda bulunuyor.

3. Projenin hazırlanmasında en çok hangi mimari ve kentsel prensipler size rehberlik etti?

Projeyi hazırlarken temel prensipler, yaklaşık 10.000 nüfusa sahip Labunista büyüklüğündeki bir köy için işlevsel, görsel olarak kabul edilebilir ve ekonomik olarak makul bir merkez yaratmaktı. Amaç, Labunista'ya modern bir görünüm kazandırmak, ancak geleneksel ruhu ve sakinlerin yaşam tarzını kaybetmemekti.

Proje mevcut durum üzerine tanımlandı; amaç, yollar ve kamusal alanlardaki kaosu ve işlevsizliği aşmaktı. Park alanları özel bir zorluktu, bu nedenle çözümde yer altı çok katlı otoparkta 192 park yeri öngörüldü; böylece kamusal alan serbest bırakılarak daha düzenli bir yapı oluşturuldu.

Dönel kavşağın yardımıyla en yoğun trafik yönleri net bir şekilde ayrıldı – çift yönlü ve oldukça kötü yüklü Labunista – Podgorica yolu ile merkez – Mustafci mahallesi yönleri tek yön olarak çözüldü. Bu sayede trafik akışı iyileştirildi, güvenlik arttı ve tüm katılımcılar için açık bir yönlendirme sağlandı.

Ayrıca, yeni kaldırımlar ve yaya yolları eklendi; böylece yayalar ve araç trafiği arasındaki sınırlar net bir şekilde belirlendi, kimse kimsenin yolunu kesmiyor – her şey kendi çizgisine sahip, hareket mantıklı ve doğal. Bu çözüme göre, merkez nihayet net bir yapıya kavuştu; yayalar ve araçlar huzur içinde bir arada var oluyor ve tüm alan uyumlu ve düzenli çalışıyor.

4. Modern tasarımı Labunista'nın geleneksel ruhu ile nasıl dengelediniz?

Modern tasarımı, temiz çizgiler ve işlevsel çözümlerle sağladık, ancak geleneksel mimariyi bozmadan. Hafif meyilli arazi, görsel olarak ve pratikte uyumlu bir yer altı çok katlı otopark yapılmasına olanak sağladı. Projede merkezi rol, kültürel ve manevi bir değer olarak Mehmed Ali Paşa Camii'ne verilmiştir. Yeni binalar – idari bina ve birkaç dükkânlı restoran – modern tarzda, ancak mimari elemanları ve çizgileri geleneklere göndermede bulunuyor; cepheler beyaz renkte olup taş camiyi alanın baskın simgesi olarak vurguluyor.

5. Konsepti tanımlamadan önce alanın tarihi ve kültürel önemi üzerine araştırma yaptınız mı?

Evet, detaylı mimari ve tarihsel analizler yaptık. Tüm konsept, mevcut kimliğin ve cami çevresindeki alanın sembolik değerlerinin korunmasına ve aynı zamanda alanın modern işleyişinin sağlanmasına yöneliktir. Amaç eskiyi silmek değil, üzerine inşa etmekti.

6. Konsept çözümünüz, sakinlerin günlük yaşamını nasıl iyileştirmeyi amaçlıyor?

Proje, modern ve işlevsel yeni bir kamusal alan yaratıyor. İnsanlar için yürüyüş alanı, yeşillik, sosyal aktiviteler için kamusal alanlar, yeni işyerleri ve daha düzenli trafik sağlanıyor. Böylece günlük yaşam daha rahat hale geliyor ve merkez yeniden buluşma noktası oluyor – köyün uzun süredir eksik olduğu bir şey.

7. Bitirme çalışması sırasında karşılaştığınız en büyük zorluklar nelerdi?

En büyük zorluklar, trafik çözümü ve mekânsal bağlantıların organizasyonu ile ilgiliydi. Net ve sakin bir yapı oluşturmak için birkaç kamu ve bir özel yapı kaldırılmak zorundaydı – bu, böyle büyük bir proje için kabul edilebilirdi. Ayrıca, özel evler ile kamusal alanlar arasında doğal bir geçiş ve uyum yaratmak önemli bir meydan okumaydı.

8. Projeyi geliştirirken yerel halk veya kurumlarla danışma yaptınız mı?

Evet, tüm bitirme çalışması, danışmanım Prof. Dr. Nuras Saliu'nun desteği ve rehberliğiyle geliştirildi; ona teşekkür ederim. Onun deneyimi ve benim yerel koşulları bilmeme dayalı bilgilerim çok önemliydi. Ayrıca yetkililer ve belediye başkanı ile birkaç toplantı yaptık; projenin gelecekte nasıl uygulanabilir ve finansmanı sağlanabilir olduğunu görmek için.

9.⁠ ⁠Bu konsept çözüm gerçekleştirilirse alanın gelecekteki kullanımını nasıl hayal ediyorsunuz?

Bunu köy için büyük bir ilerleme olarak görüyorum; sosyal ve turistik açıdan. Yeni binalar, küçük işletmeler, kafeler, dükkânlar veya kreş, kurslar ya da çok amaçlı salonlar gibi işlevlerle ekonomik kalkınmayı mümkün kılacak. Bu, merkezi gerçek bir yaşayan kalp haline getirecektir.

10.⁠ ⁠Bu süreçten kişisel olarak neler öğrendiniz ve bitirme çalışması profesyonel gelişiminizi nasıl etkiledi?

Bu projeden, işlevsiz yapıya, kaotik parklara ve tanımsız kamusal alanlara sahip küçük bir köyün bile birkaç akıllı kentsel adımla dönüştürülebileceğini öğrendim. Her kararın dikkatle ve yerel bağlamın anlaşılmasıyla verilmesinin ne kadar önemli olduğunu fark ettim. Bu deneyim, daha geniş düşünmeyi, ancak her zaman insanların gerçek ihtiyaçlarından yola çıkmayı öğretti.