Eski Labunista halkı, iyi tanımadıkları bir insan hakkında kolayca ve aceleyle hüküm vermezlerdi; ayrıca başkalarının sözlerine ve aktarımlarına dayalı olarak başkalarının hakkında fikir oluşturmazlardı. Her anlatılan hikayenin tam gerçek olmadığını ve insanı en iyi kişisel ilişki ve doğrudan deneyimin tanıdığını bilirlerdi. Böyle bir hikmet ve ölçülülük örneği, yaşlı ve bilge bir Labunista sakini hakkında aktarılır.

Otuz yıldan fazla zaman önce, kendi doğup büyüdüğüm Labunista'da imam olarak hizmet ederken, en düzenli ve bilge cemaat üyelerinden biri hepimiz tarafından Hacı Avdiraman diye çağrılan yaşlı bir insandı.

Onun yürüyüşü, duruşu ve davranışı bir yaşam deneyimi zengin insan olduğunu açıkça gösteriyordu; ondan birçok hikmetli ve faydalı öğüt dinlenebilirdi.

Geride birçok özdeyiş ve öğüt bırakmıştır ki bugün bile hatırlanıp anlatmaya değerdir.

Bu vesileyle kısa ama çok derin bir hikmetini belirtmek istiyorum ki özellikle bugün bize faydalı olabilir — doğrulanmamış bilgilerin, dedikoduların ve yanlış bilgilerin inanılmaz hızla yayıldığı bir zamanda.

Birisi Hacı Avdiraman'a belirli bir insan hakkında ne düşündüğü sorulduğunda — nasıl biri, iyi mi kötü mü — asla acele edip hüküm vermezdi.

Kısaca cevap verirdi: „Onunla çalışmadım.“

Bu sade cümlede ne kadar hikmet saklıdır! Bunu söylerken insan hakkında başkalarının söylediklerine göre değil, kendi deneyimimize, kişisel karşılaşmamıza ve doğrudan ilişkiye göre hüküm vermemiz gerektiğini kasteder gibiydi.

Birisi bize belirli birinin kötü olduğunu söyleyebilir, ama aralarında sadece bir yanlış anlama, kişisel çatışma, kıskançlık veya incinmiş çıkarlar olabilir. Böyle bir durumda, onun görüşü kişinin tam resmi değil, ilişkisinin bozulmuş yansımasıdır.

Diğer yandan, birisi bize belirli birinin iyi olduğunu söyleyebilir, oysa kişi önünde iyi bir imaj çizmiştir ama gerçek yüzünü başka durumlarda gösterir.

İnsanı en iyi ortak çalışma sırasında, yolculukta, ticarette, zorluklarda, sorumlulukların paylaşımında ve çıkarların çatıştığı zamanlarda tanırız.

O zaman karakteri, dürüstlüğü, sabrı, verilen söze bağlılığı ve başkalarına karşı tutumu ortaya çıkar.

Bu yüzden, başkalarının sempatisinin bizim sempati olmamasına, başkalarının nefretinin bizim nefrete dönüşmemesine izin vermeyelim.

İnsanlar hakkında duyduklarımıza göre değil, doğrulara, doğrulanmış bilgilere ve kendi deneyimimize dayanarak fikir edinelim.

Ve birisi hakkında yeterince bilgimiz yoksa, Hacı Avdiraman'ın bilge yanıtını tekrarlamak en doğru ve adil olanıdır: „Onunla çalışmadım.“

Bazen hüküm vermekten sakınmak, en uzun konuşmadan daha büyük bir hikmettir.

✍️ Yakub Kazimoski "Eski Labunista Halkının Hikmetleri" serisinden