Eski Labunista sakinleri genellikle geçimlerini sağlamak ve ailelerini doyurmak için kazandıklarının tamamını izinli ve dürüst bir şekilde elde etmeye çalışırlardı — yani emekle kazanırlardı. Kazançlarının helal olmasına özellikle dikkat edilirdi.

O zamanlar halkın büyük çoğunluğu benzer bir yaşam standartında yaşardı. İnsanlar arasında büyük farklar yoktu ve az olan değerliydi, özellikle de emekle ve temiz bir vicdanla kazanılmışsa.

Ebeveynler çocuklarını kazanç peşinde gönderirken, hanım evdekileri ailenin geçimi için çalışmaya gönderirken en önemli öğütlerden biri şuydu:

“Aramdan sakın!”

Ne kadar kazandığın ya da eve ne kadar getirdiğin önemli değildi. Önemli olan getirdiklerinin helal olmasıydı — dürüstçe kazanılmış bir kuruş, başkasının hakkını gasp etmeden, hile ve adaletsizlik olmadan.

Çünkü yaşlılar iyi bilirdi:

Az ama bereketli olan, çok ama bereketsiz olandan değerlidir.

Ama hayat gibi, istisnalar her zaman vardı.

Ebeveyn öğüdüne ve evdekilerin dualarına rağmen, bazıları etraflarındaki lüks hayata kapılırdı. Kimi zengin arabalar süren, geniş döşenmiş evlerde yaşayan ve çok parası olan birini gördüğünde, onun ulaştığına hızla ulaşmak isterdi.

Bir insan başkasının sahip olduklarına, onları nasıl kazandığından çok daha fazla bakmaya başlayınca, helal ile haram arasındaki çizgiyi kolayca unutabilir.

Böylece bazıları başka yollara sapardı.

Bir süre sonra, doğdukları yere döndüklerinde lüks arabalarla, ceplerinde çok parayla ve herkesin "başardı"görmesini sağlamak isteyen bir edayla gelirdi. Paraları savurur, kazandıklarını övünerek gösterirlerdi; bazen de daha mütevazı yaşamaya devam edenlere karşı kibirli davranışlar sergilemeleri hissedilirdi.

Bu görüntü özellikle gençler arasında hayranlık uyandırırdı. Önlerinde gördükleri ihtişam nedeniyle, bunu hayatın başarısının ölçütü olarak görebilirlerdi.

Fakat her şeyi görmüş ve hayatın içinde olan yaşlı Labunista sakinleri bu kadar kolay hayran olmazdı.

Onlar şunu bilirdi: Bir insanın ne kadar sahip olduğuna değil, sahip olduklarını nereden kazandığına bakmak gerekirdi.

Bu yüzden gençlerden biri böyle zenginlikten hayranlıkla bahsettiğinde, yaşlılardan biri sakin bir şekilde şöyle derdi:

“Evlat, bu kadar zenginliğe ve ihtişama hayran kalma. Aram geldi – aram gitti.”

Ve hayat bazen gerçekten onların sözlerini doğrulardı.

Bir süre sonra “işlerin battığı” duyulurdu. Paralar bitmiş, ihtişam sona ermiş, bir zamanlar ilgi çeken pahalı arabalar geçmişte kalmış olurdu.

Ve daha önceleri paraları savuranlar yine aynı insanların arasına dönüp yardım isterdi — onlara iş bulmaları ve yeniden dürüstçe geçimlerini kazanmaları için yardım edilirdi.

O zaman yaşlıların çok söze gerek duymadan söyledikleri tek şey şuydu:

“ARAM GELDİ – ARAM GİTTİ.” Aram geldi – aram gitti.

Bugün için ders

Tabii eski kuşaklar bu sözlerle her zengin insanın zenginliğini haksız kazandığını ya da her kaybın aramdan kaynaklandığını söylemek istemediler.

Onların mesajı çok daha basitti:

Bir insanın ne kadar sahip olduğuna değil, sahip olduklarını nasıl kazandığına bak.

Ve bugün, insanlar sahip olduklarını kolayca gösterirken, buna ulaşma yollarını görmek çok daha zordur; bu eski bilgelik değerinden hiçbir şey kaybetmemiştir.

Çünkü en önemli şey evine ne kadar çok şey getirdiğin değil, yanında ne getirdiğindir — helal mi haram mı, huzur mu karmaşa mı, bereket mi bereketsizlik mi.

Bu yüzden yaşlılar şüpheli kökenli servetten çok, dürüstçe kazanılmış kuruşu ve temiz vicdanı daha çok değerli görürlerdi.

Ve bunu dört basit kelimede toplarlardı:

“ARAM GELDİ – ARAM GİTTİ.”

✍️ Yakub Kazimoski

"Eski Labunista Sakinlerinin Bilgeliği" serisinden