"Eski Labuniştalıların Bilgeliği" serisinden Eski Labuniştalılar, bugün bir sayfa gerektiren bir bilgeliği bir kısa cümleyle ifade etmeyi bilirlermiş.

Gülümseyerek söylenen bu atasözlerinden biri şöyleymiş: "Câmîde biriyle birlikteysen ya güzel bir şey yersin ya da güzel bir şey dinlersin."

İlk bakışta — sıradan bir şaka. Ama arkasında Labunişte'deki eski yaşamın güzel bir tablosu saklıdır. Eskiden câmîde sadece namaz sırasında ya da cuma minberinden görülen biri değildir. O, cemaatinin hayatının bir parçasıymış — sevinçlerinde ve kederlerinde, güzel günlerinde, ama aynı zamanda birinin tavsiye, teselli veya iyi bir söze ihtiyacı olduğunda da.

Ve bazen özel bir sebep gerekmiyormuş.

İnsanlar o zamanlar daha sık birbirlerini ziyaret ederlermiş. Sağlıklarını sormak, kahve içmek, sohbet etmek ya da sadece beraber oturmak için. Ve câmîde de cemaatini aynı şekilde ziyaret edermiş. Bir eve girer, ev sahipleriyle oturur, aileyi, yaşlıları ve çocukları sorar, varsa bir sıkıntı dinler ve gerekirse bir söz söylerdi.

Böylece câmîde cemaatini sadece camideki sıralardan değil, günlük yaşamlarından da tanırmış. Kim mutlu, kim üzgün, kim dertliymiş, kimi sadece dinleyecek birine ihtiyacı varmış bilirmiş. Ve belki bu yüzden sözü daha fazla değer taşırmış.

Çünkü öneri, hem sevincini hem de derdini bilen birinden geldiğinde kalbe daha kolay ulaşır. Eski Labuniştalılarda, birisi eve girince sahibinin onu bir şeyle ağırlaması geleneği varmış. Kahve, çay, meyve, tatlı bir şey ya da yemek vaktindeyse, sofraya oturulur ve misafir için yer bulunurmuş.

Özellikle ziyaretçiler arasında câmîde de varsa. Ve eğer tesadüfen onunla birlikte bulunsan, misafirlikten sen de nasibini alabilirmişsin. Bunun için bu eski atasözünün ilk, şakacı kısmı: "...ya güzel bir şey yersin." Ama daha önemli olan ikincisi: "...ya güzel bir şey dinlersin."

Câmîdenin varlığından sadece sıradan bir sohbetin ötesini beklenirmiş. Bazen öğüt verici bir olay anlatır, ayet ya da hadis okur, büyüklerden bir bilgelik aktarır ya da basitçe iyi bir tavsiye verirmiş. En güzel sözlerden bazıları sofra etrafında, kahve fincanıyla elinde, birbirine güvenen insanlar arasında sakin sohbetlerde söylenirmiş.

Yaşlılar inanırlarmış ki, her iyi arkadaşlıktan insan oturduğundan daha fazlasını alarak kalkmalıymış. İnsan sadece sofrada sunulanla doymuyormuş. Beden için gıda var, ruh için de gıda var.

Güzel bir lokma seni birkaç saat tok tutar, ama akıllı bir söz tüm hayatın boyunca taşıyabilirsin.

Bazen bunu gençken duyarsın, ama gerçek anlamını çok daha sonra anlarsın. Yıllar geçer, hayat seni bir imtihana sokar ve o akıllı Labuniştalıdan bir zamanlar duyduğun cümle sana geri gelir. Bu yüzden yaşlılar sadece ne yediklerini değil, kimlerle oturduklarını ve ne dinlediklerini de dikkatle seçerlermiş.

Çünkü arkadaşlık insanı sessizce eğitir.

Bazılarıyla tüm geceyi geçir, gül ve konuşursun, ama eve boş dönersin. Bazılarıyla kısa oturur, bir cümle duyarsın — ve daha zengin ayrılırsın.

İşte bu eski atasözünün en derin mesajı: İyi insandır, yanında ya bedenin için yiyecek ya da ruhun için yiyecek bulduğun. En güzeli ise ikisini birden bulmandır.

Günümüzde insanlar artık özel bir sebep olmadan pek ziyaretleşmediği için, bu eski bilgelik bizi başka bir şeye de hatırlatır: Her zaman bir sevinç, hastalık ya da keder beklememeliyiz birinin kapısını çalmak için. Bazen ziyaret için yeterli sebep sadece insanın kendisidir.

Onun nasıl olduğunu sorman, yanında oturman, onu dinlemen ve arkasında güzel bir söz bırakmandır. Belki eski câmîde ile cemaat arasındaki bir ilişkide güzelliklerden biri de budur: hep insanların onun yanına gelmesini beklemezdi — o da aralarında giderdi.

Ve bu yüzden eski Labuniştalılar gülümseyerek derlerdi: "Câmîde biriyle birlikteysen ya güzel bir şey yersin ya da güzel bir şey dinlersin."

Bu atasözünde, insanların daha çok birbirini ziyaret ettiği, daha çok birlikte oturduğu ve birbirlerini daha çok dinlediği zamanların küçük bir tanığı kalmıştır.

Ve bugün de geçerli olan sessiz bir öğüt: Senin yanlarında sadece zamanını geçirmekle kalmayacağın, onların birlikte olduğu ortamdan ayrılırken yanında güzel bir şey götüreceğin insanlarla otur.